કર્મનો અટલ સિદ્ધાંત: જેવું વાવો તેવું લણો | Krishna rukmini and karan
આપણે જે કંઈ પણ કરીએ છીએ—પછી તે સારું હોય કે ખરાબ—તેનું ફળ વહેલું કે મોડું આપણી પાસે પાછું આવે જ છે. આ વાત ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ અને દેવી રુક્મિણી વચ્ચેના સંવાદ દ્વારા બહુ સચોટ રીતે સમજાવવામાં આવી છે.
સંવાદનો સાર:
મહાભારતના યુદ્ધ પછી માતા રુક્મિણીને એક પ્રશ્ન થયો: “કર્ણ જેવો મહાન દાની અને શૂરવીર યોદ્ધો, જેણે કુંતીને વચન આપ્યું અને ઇન્દ્રને કવચ-કુંડળ દાન કર્યા, તેનું આટલું કરુણ મૃત્યુ કેમ થયું?”
શ્રી કૃષ્ણે બહુ સુંદર ઉત્તર આપ્યો. તેમણે કહ્યું કે કર્ણના જીવનભરના પુણ્ય પર તેનું એક જ પાપ ભારે પડી ગયું.
કર્ણની એ એક ભૂલ:
જ્યારે અભિમન્યુ સાત મહારથીઓ સામે લડતા-લડતા ઘાયલ થયો અને મૃત્યુની અણી પર હતો, ત્યારે તેણે તરસ છીપાવવા કર્ણ પાસે પાણી માંગ્યું હતું. કર્ણ પાસે પાણી હતું, પણ માત્ર દુર્યોધનને રાજી રાખવા માટે તેણે એક તરસ્યા બાળકને પાણી ન આપ્યું.
બોધપાઠ:
પુણ્ય અને પાપનું સંતુલન: તમે હજારો સારા કામ કર્યા હોય, પણ કોઈ અસહાય વ્યક્તિ પ્રત્યે કરેલો ‘અન્યાય’ તમારા બધા જ પુણ્યને નષ્ટ કરી શકે છે.
કર્મનું સરનામું: કર્ણએ પાણી ન આપીને જે પાપ કર્યું, કુદરતે તેને એવી જ સજા આપી. જે પાણીના કુંડ પાસે તેણે અભિમન્યુને તરસ્યો રાખ્યો હતો, તે જ પાણીના કાદવમાં તેના રથનું પૈડું ફસાયું અને તેના મૃત્યુનું કારણ બન્યું.
ક્ષણભરનો અન્યાય: અન્યાયની માત્ર એક પળ આખા જીવનની પ્રામાણિકતા પર પાણી ફેરવી શકે છે.
ટૂંકમાં: આપણું કર્મ ક્યારેય રસ્તો ભૂલતું નથી. તે કોઈને કોઈ માધ્યમથી આપણા ઉંબરે પાછું આવે જ છે. તેથી, દરેક પરિસ્થિતિમાં ન્યાય અને માનવતાના પક્ષે રહેવું એ જ સાચો ધર્મ છે.